YARIM ASIR SONRA KUŞAK AKTARIMI

YENİ ÇIKANLAR – Zülfü Livaneli müzik kariyerindeki 50. yılını 51 şarkıyla kutluyor. Albümde Ceylan Ertem, Jehan Barbur, Hüsnü Arkan, Yeni Türkü, Melihat Gülses, Kardeş Türküler gibi hiç de kayıtsız kalınamaycak isimler var.

Balkan Talu  balkantalu@gmail.com

Zülfü Livaneli’nin 50. Yıl Bir Kuşaktan Bir Kuşağa albümünü görmek tuhaf bir duygu yaratıyor insanın bünyesinde. Önce çocukluğunu hatırlıyor insan, ilk kulağına çalınan Nazım Hikmet şiirlerini. Sonra da kendisinin kırkına yaklaşmaya başladığını..

Gerçi ben kendisini Ülkü Tamer ve Mikis Theodorakis’le yaptıkları konsept albüm Güneş Topla Benim İçin’le (1985) tanımıştım. Kız Çocuğu, Karlı Kayın Ormanı, Yiğidim Aslanım, Çırak Aranıyor, Bulut mu Olsam  gibi parçalarına daha sonra İstanbul Konseri albümüyle vakıf olmuştum.

Livaneli külliyatını şöyle bir zihinlerde tarayınca akıllarda kalan nedir? Benim aklıma ilk gelen hem bizim kuşak hem de sonraki kuşaklar için Nazım Hikmet’i bir tabu olmaktan çıkarmayı başarmış olmasıdır. Mesela TİP milletvekiliyken Çetin Altan’ın başına gelenler düşünülürse az buz bir yol değildir katedilen. Kız Çouğu, Karlı Kayın Ormanı, Hoşçakal Kardeşim Deniz, Bulut mu Olsam gibi şarkıları üstelik hem kendisi hem de Nazım yasaklıyken insanların diline dolayabilmek, zihnine mıhlayabilmek az iş değildir. Diğer bir özelliği halk müziğiyle çok sesli müziği iyi kaynaştırmış olmasıdır.

50 Yıla 51 Şarkı

Livaneli’nin parçalarının içinden oldukça geniş bir seçki yapılmış. Zira, 50 yıl şerefine 51 parça seçilmiş. Bu yüzden  50. Yıl Bir Kuşaktan bir Kuşağa bol sürprizli, bol oyuncaklı bir seçki. Üç CD’den oluşan seçkide Sezen Aksu, Teoman, Haluk Levent de var. Aynur Doğan, Hüsnü Arkan, Kardeş Türküler, Jehan Barbur, Ceylan Ertem de. Ciwan Haco da var, Yeni Türkü, Selda Bağcan, Serenad Bağcan ve Fazıl Say da…

Livaneli külliyatının kronolojik seyrine baktığımızda en parlak dönemin 1978-1985 arasındaki dönem olduğunu söyleyebiliriz. Kişisel favori albümlerinden olan Nazım Türküsü’nün tarihi 1978 Günlerimiz ve Atlının Türküsü albümlerinin tarihi 1980. Bu süreçteki en büyük zirve noktası herhalde 1983 tarihli Ada’ydı. Güneş Topla Benim İçin bir yana Gökyüzü Herkesindir’i (1987) ben severim ama bir dönem bazı insanların zihninde bir soru işareti bıraktı. Sevda Değil hiti hariç Saat 4 Yoksun da (1993) çok da fazla beğenilmedi. Nefesim Nefesine’de (1998) bence de isabetli bir kararla köklerine dönüş yaptı. Livaneli’nin sonraki albümleri ise biraz sönük kaldı sanki.

Tülay German’a Özlem

50. Yıl Bir Kuşaktan Bir Kuşağa albümünü incelerken adından da yola çıkarak farklı kuşakların farklı şarkılara nasıl yaklaştıklarını incelemek daha isabetli olacak sanki. İlk olarak en sevdiğim Livaneli şarkılarından biri olan Günlerimiz’i Sezen Aksu seslendirmiş ama pek de olmamış sanki. Kötü değil ama sanki çok iyi de değil. Sahi inzivaya çekildi biliyoruz ama kimse hem bu şarkıda hem de Yiğidim Aslanım’da Livaneli’yle düet yapmış olan ve onun üstünde epey emeği bulunan Tülay German’a ulaşmayı denedi mi acaba? Livaneli’nin kendisi de dahil olmak üzere? Serenad Bağcan ve Fazıl Say’a haksızlık etmeyeyim de Yiğidim Aslanım’ı ondan dinlemek isterdim doğrusu.

Şimdi demin dedim ya haksızlık yapmayayım diye geçmişte ağzımız çok yandığı için Haluk Levent’ten Kan Çiçekleri ve Teoman’dan İstanbul’u Dinliyorum’u biraz korka korka dinledim ama hiç de fena iş çıkarmamışlar. Funda Arar’dan Zor Yıllar’ı da bir kenara yazabiliriz bence.

Dedik ya sürprizli bir albüm diye. En ilginç sürprizlerden bir tanesi Merhaba’yı Ciwan Haco’nun yorumlaması olmuş. Diğer güzel sürprizler ise Hüsnü Arkan’ın epey eskilere gidip Nurhak’ı yorumlaması ve Cengiz Özkan’ın epey lezzetli olan Mayın yorumu.

Umut Veren Yeni Kuşak

Albümün en dikkat çekici özelliğinin eski şarkılara yeni  kuşak yorumcuların dokunuşları olduğu aşikar. Bu bağlamda albümde epey kaliteli işler var Ceylan Ertem tarafından yorumlanan Kız Çocuğu, Jehan Barbur’dan Bulut mu Olsam, Şevval Sam’dan Hoşçakal Kardeşim Deniz, Rojin’den Kuşların Vurulduğu Zaman ıskalanmaması gereken ilk örnekler arasında sayılabilir. Bu arada Sıla da Belalım da iyi bir iş çıkarıyor. Bunlara ek olarak Ahuzar’dan Nefesim Nefesine, Selçuk Balcı’dan Yalnızlık  da göze çarpan işler arasında yer alıyor.

Madem kuşak aktarımı konuşuyoruz Zülfü Livaneli’yle aynı dönemlerde işler üretmiş olan Yeni Türkü’den Gözlerin ve Suavi’den Saat 4 Yoksun işleri dinlerken tecrübe karşısında tekrar şapka çıkarabiliyor insan. Bu bağlamda Selda Bağcan da Çırak Aranıyor’da kaliteli bir işçilik koymuş. Albümde Kardeş Türküler’e iltimas geçip Leylim Ley ve Memleket Kokulu Yarim’i vermişler, çok iyi etmişler. Biz de haklarını verelim, özellikle Memleket Kokulu Yarim’de sağlam iş çıkarmışlar.

Özgürlük Hiç Olmamış…

Albümün olmamışlarına gelince Yaşar’dan Gün Olur olmamış, Kenan Doğulu’dan Özgürlük hiç olmamış. Şimdi mesela madem inceden dönüş zemini yokluyor, eski parçalarını yeniden aranje etti falan, eski vokalistlik anılarına da istinaden Emel Müftüoğlu okusaydı Özgürlük’ü keşke. Linet’ten Sevda Değil ve Yonca Lodi’den Sus Söyleme söylenmese de olur parçalardanmış gerçekten. Gece Yolcuları’ndan Böyledir Bizim Sevdamız’ı da tamamen pas geçebilirsiniz bence.

Sonuçta 51 parça var kimleri unuttun, kimleri pas geçtin  derseniz size Aynur Doğan’dan Dağlara Küstüm, Melihat Gülses’ten Çok Uzak ve yeni kuşağın en iyi sanat müziği yorumcularından biri olan Bekir Ünlüataer’den Sevdiceğim derim. Yoksa iyi olan ve atladığım iş mutlaka vardır affola…

Balkan Talu hakkında

Balkan Talu, 1978 yılında İstanbul'da doğdu. Çocukluğunun beş senesi Ankara'da, dört senesi Hollanda'da geçti. On yaşından itibaren 'Gazeteci olacağım' diye tutturdu. İstanbul Bilgi Üniversitesi Medya ve İletişim Sistemleri Bölümü'nden mezun olduktan sonra Radikal Cumartesi, Hürriyet Gösteri, Nokta, Aktüel gibi gazete ve dergilerde çalıştı. Bilgi Üniversitesi'nde DJ'lik, Nor Radyo'da Zagreb Radyosu adıyla siyasi mizah programı yaptı. Balkan Talu şu anda bir internet sitesinde dış haberler editörü olarak çalışıyor. Kendisine ait obsesif makinist adında bir de sinema eleştirisi sitesi bulunuyor.

Balkan Talu tarafında yazılan tüm yazılar →

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir