REŞAT NURİ GÜNTEKİN ÇALIKUŞU ÖZETİ

KİTAP ÖZETLERİ – Çalıkuşu, Reşat Nuri Güntekin’in ilk defa 1922’de tefrika edilmeye başlanıp 1923’te kitap olarak yayımlanan, 1937’de büyük değişikliklerle tefrika edilen romanıdır.

Romanda, İstanbullu köklü bir ailenin kızı olan çocuk ruhlu Feride’nin çok sevdiği nişanlısı tarafından ihanete uğramasıyla kendini öğretmenlik mesleğine adaması ve hayatını kazanabilmek için Anadolu’da şehir şehir dolaşması anlatılır. Melodram öğeleri ile yüklü bir aşk öyküsünün yanısıra bürokrasi eleştirisi, kadınların Osmanlı toplumunda var olma mücadelesi, öğretmenlik mesleğinin icrası gibi pek çok konuyu ele alır.

Türkiye’de kendisinden sonraki edebiyatı ve sosyal hayatı etkilemiş, eşine az rastlanır bir ilgi uyandırmış, önemi bir romandır. İlk yayımlandığı günden itibaren popülerliğini kaybetmeyen Çalıkuşu, Türk edebiyatının daima çok okunan ve sevilen romanları arasında yer almıştır.

Eserin sinema, televizyon dizisi, tiyatro ve bale uyarlamaları vardır.

calikusu

ÇALIKUŞU ROMANININ KONUSU

Bir hatıra defteri olarak düzenlenmiş olan romanda Feride, kendisine ya­bancı bir şehirde, bir otel odasında anılarını yazarken geriye dönerek, çocukluk ve ilk genç kızlık dönemlerini anlatır.

İstanbullu bir subayın kızı olan Feride, küçük yaşta annesini kaybetmiştir; yanına gönderildiği babaannesinin de ölümü üzerine “Notre Dame de Sion” Fransız yatılı okulunda okur. Yaramazlıkları yüzünden arkadaşları, okulda, ona “Çalıkuşu” adını takarlar.

Feride, yaz tatillerini Besime teyzesinin köşkünde geçirir. Teyzesinin yakışıklı oğlu Kâmran ile birbirlerini severler ve nişanlanırlar. Feride’nin de desteklemesiyle Kâmran, üç yıl Avrupa’da bir elçilikte görev yaptıktan sonra döner. Bu arada okulunu biteren Feride ile düğün hazırlıkları yaparlar. Feride, düğün günü, bir kadının getirdiği mektuptan Kamran’ın İsviçre’de iken Münevver adında hasta bir kızla ilişkisi olduğunu, ona evlenme sözü verdiğini öğrenir, her şeyi yüzüstü bırakıp kaçar.

Anadolu’da öğretmenlik yaparak Kamran’ı unutmak isteyen Feride, İstanbul rüştiyelerinde öğretmenlik teklifini kabul etmez; tüm zorluklara ve bürokratik engellere rağmen, istediğini elde eder ve İstanbul’dan ayrılır. Anadolu’nun çeşitli yerlerinde öğretmenlik yapan Feride, idealist bir eğitimcidir ancak gittiği yerlerde güzelliği başına bela olur; hakkında çeşitli dedikodular çıkar.

İlk öğretmenlik deneyimi, Zeyniler köyü denilen, hiç bir öğretmenin gitmeyi kabul etmediği kuş uç­maz kervan geçmez yerdedir. Zeyniler’de evlat edinip yanına aldığı Munise’ye bütün sevgisini verir. Kuşadası’nda öğretmenlik yaparken savaş başlar; okul hastaneye çevrilir ve Feride hastabakıcılık yapmaya başlar. Kuşadası’ndaki hastaneye başhekim olarak Zeyniler Köyü’nde iken tanıştığı Doktor Hayrullah Bey atanmıştır. Beş yıl sonra okullar yeniden açılır. Babacan bir adam olan Hayrullah Bey, emekli olup Kuşaadası’na yerleşir ve Feride’yi kızı gibi korur. Munise’nin kuşpalazına yakalanıp ölmesinden sonra hastalanan Feride, Hayrullah Bey ile kalır. Halkın dedikodusu üzerine onunla kağıt üzerinde evlenirler; fakat aralarında sadece “baba – kız” ilişkisi vardır.

Feride, öğretmenliğe başlayınca bir “günlük” tutmuş, başından geçen her şeyi günü gününe bir deftere yazmıştır. Hayrullah Bey bu defteri bulur, okur ve saklar. Hastalanınca, Feride’ye kendisinin ölümünden sonra ara sıra teyzesinin yanına gitmesini ve verdiği kapalı zarfı Kâmran’a teslim etmesini vasiyet eder.

Kısa bir süre sonra Hayrullah Bey, bütün mal varlığını Feride’ye bırakarak ölür. Hayrullah Bey’in ölümünden sora, vasiyeti yerine getirilir. Feride, zarfı Kâmuran’a verir. Zarfın içinde Hayrullah Bey’in bir mektubu ile Feride’nin günlüğü vardır. Hayrullah Bey, Kâmran’a yazdığı mektupta Feride’yi bir daha bırakmamasını salık vermektedir. Kamuran Feride’nin günlüğünü sabaha dek okur, her şeyi öğrenir. Ertesi gün gidecek olan Feride’yi bırakmaz ve evlenirler.

ÇALIKUŞU ROMANININ KARAKTERLERİ

Feride: Romanın ana kahramanıdır. Anne ve babasını erken yaşta kaybetmiş, Fransız mektebinde okumuş, Anadolu’da öğretmenlik yapan İstanbul terbiyesi almış güzel genç bir kızdır. O kadar güzeldir ki Anadolu’da gittiği yerlerde ya “Gülbeşeker” diye çağrılacak ya da hiç makyaj yapmadığı halde “aşırı boyanmakla” suçlanacaktır. İçli, iradeli ve kültürlüdür. Feride birçok kişinin cesaret edemeyeceği işlerde yapardı. Meselâ her teneffüs okullarındaki ağaca tırmanır ve daldan dala atlardı. İşte bunu gören muallim ona “Bu kız insan değil çalıkuşu” diye bağırmış ve o günden sonra Feride’nin adı Çalıkuşu olarak kalmıştır.
Kâmran: Feride’nin kuzeni ayrıca nişanlısıdır. Çok kibar ve yakışıklı bir İstanbul beyefendisidir. Feride’yi aldatarak Anadolu’ya kaçmasına sebep olur.
Besime: Feride’nin teyzesi, Kâmran’ın annesidir.
Ayşe: Feride’nin Tekirdağ’da yaşayan teyzesi, Müjgan’ın annesidir.
Müjgan: Feride’nin en değer verdiği kuzenidir.
Munise: Feride’nin Anadolu’da öğretmenlik yaptığı sırada evlat edindiği kızıdır.
Hayrullah: Feride’nin Anadolu’da tanıştığı iri yarı, temiz kalpli doktordur. Feride’ye sahip çıkmak için onunla kağıt üzerinde evlenir.
Seyfettin: Feride’nin eniştesi, Kamran’ın babası.

KAYNAK: Vikipedi

2 Comments on “REŞAT NURİ GÜNTEKİN ÇALIKUŞU ÖZETİ”

  1. Cok guzel bir kitaptir bu kitabi okuyun tercih ederim ve bolumleri cok guzel aralanmis ve guzel yazilmis

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir