NEDİR SOYUT RESİM? NASIL KURGULANIYOR?

YENİ ÇIKANLAR – Türkiye soyut resminin en önemli temsilcilerinden Nejad Devrim’in 1948- 1958 yılları arası çalışmalarından oluşan  “Nejad Devrim 1948-1958 Soyutun İnşaası” adlı sergisi  Galeri Nev İstanbul’da açıldı.

Ömür Bayramoğlu  omurbayramoglu@gmail.com

Nejad Devrim’in Paris yıllarında (1948-1958) ürettiği, Türk resminin ilk soyut örnekleri sayılabilecek tuval ve kağıt eserlerden oluşan sergi, soyut eserlerin yaratım aşamasına ışık tutmayı da hedefliyor. ”Soyut eserlerin oluşum sürecinde sanatçı, tuvalin başında o andaki hisleri ile mi çalışıyor, önceden mi tasarlyor?  Soyut resim nasıl inşa ediliyor, nasıl kurgulanıyor?” Serginin amaçlarından biri de bu konuları irdelemek. Sanatçının daha önce sergilenmemiş eserleri izlerken, soyut ifade biçiminin disipline ne kadar ihtiyaç duyduğunu da sorguluyoruz.

1923 yılında doğan,  Fahrelnnisa  Zeid ve İzzet Melih Devrim’in oğlu, Halikarnas Balıkçısı diye bilinen yazar Cevat Şakir ve seramik sanatçısı Füreya Koral’ın yeğeni olan Nejad Devrim, eğitiminin bir bölümünü Galatasaray Lisesi’nde tamamlar.  İlk dönemde Büyükada’da Şakir Paşa Konağı’nın iç mekânlarını resmettiği  çalışmalarında annesinin renkli, çoşkulu etkisi doğrudan görülür. 1941 yılında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’ne girer. Bedri Rahmi, Zeki Kocamemi, ve Nurullah Berk’in atölyelerine devam eden Nejad Devrim, Leopold Levy’nin öğrencisi sonra da asistanı olur.

İkinci Dünya Savaşı biter bitmez, dünyanın çeşitli ülkelerinden sanatçılar birer birer Paris’e gitmeye başlar. Paris, her alanda özgürlügün en derinden yaşandığı şehirdir. Nejad Devrim de bu çekime karşı koyamaz ve 1946 yılı Eylül ayında Akademi’deki eğitimini yarım bırakarak ailesinin iznini de almaksızın, İstanbul Limanı’ndan atladığı bir vapurla önce Marsilya’ya ardında da Paris’e gider.

Aldığı eğitim sonucunda Batı kültürünü yakından tanıması, kusursuz Fransızca ve İngilizce konuşması onun Paris ortamına çabuk girmesini sağlar.  14 Mart 1947’de Galerie Allard’da açtığı sergi ile Paris’te ilk kişisel sergi açan Türk  ressam olur. Sergide, 50 kadar figüratif ve soyut tuval ile Kariye Camii’nin mozaiklerinden esinlenen tablolar  yan yana sergilenir. Onun için resim  yapmak sürekli sorgulanması gereken bir mücadeledir.

Nejad Devrim’in kişisel sanat serüveni, Türk soyut resminin de temellerinin atıldığı dönem olur ve Devrim, Türk soyut sanatının baş eserleri olarak tanımlanacak eserleri üretmeye başlar. Bizans mozaiklerinin çok renkli kompozisyonlarını sanatına taşıyarak Avrupa sanatında özgün bir yer edinir.

1951 yılında gittiği İspanya’nın bağımsız çoşkunluğunu İber topraklarının gizemli ve ateşli alacakaranlığını resmeder. 1950’li yılların başından itibaren “Grili Soyut”, “Beyazlı Soyut”, “Soyut Kompozisyon” gibi, zaman zaman siyah fon üzerine, bir dizi belki de kariyerinin en önemli resimlerini gerçekleştirir. 1970’lerden sonra Nejad Devrim, Avrupa’nın çeşitli şehirlerinde sergiler açmaya devam eder. Hayatının son on yılını ailesi ile Polonya’nın güneyindeki Nowy Sacz’da  geçirir ve 26 Şubat 1995 tarihinde hayata veda eder.

Sanat tarihimizde geometrik ve lirik soyutun en önemli temsilcisi olarak anılan Nejad Devrim’in “Nejad Devrim 1948-1958 Soyutun İnşaası” Sergisi,  Galeri Nev İstanbul’da 17 Mart’a kadar devam ediyor.

Ömür Bayramoğlu hakkında

Mimar Sinan Üniversitesi Sanat Tarihi ve Arkeoloji Bölümünden 1997 yılında mezun olan Ömür Bayramoğlu on altı yıl boyunca yerli ve yabancı sanatçılardan oluşan yüze yakın resim ve heykel sergisinde görsel sanatlar yönetmeni olarak çalıştı. Üç yıldır görsel sanatlardan kopmadan edebiyatla de ilgilenip hikayeler ve romanlar üzerine çalışmalarını sürdürüyor.

Ömür Bayramoğlu tarafında yazılan tüm yazılar →

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir